Kitap ölçüleri genişlik × yükseklik biçiminde santimetreyle yazılır ve Türkiye’de en yaygın ölçü 13,5 × 21 cm’dir. Roman, öykü, şiir, deneme ve anı kitaplarında en sık bu ölçüyü görürsünüz. Bunun yanında üç ölçü daha sık kullanılır: biraz daha geniş olan A5 (14,8 × 21 cm), akademik kitap ve tezlerde tercih edilen 16 × 24 cm ve çalışma kitabı, katalog gibi görsel ağırlıklı işlerde kullanılan A4 (21 × 29,7 cm).
Matbaalar kitap boyutlarını milimetreyle de yazar, yani 135 × 210 mm ile 13,5 × 21 cm aynı kitaptır. A5’in yüksekliği de 210 mm’dir. İki ölçüyü ayıran genişlik: A5, 13,5 × 21’den 1,3 cm daha geniştir.
Aşağıda yaygın ölçüleri bir tabloda topladık. Ardından hangi kitaba hangi ölçünün uyduğunu ve ebat seçerken nelere bakmanız gerektiğini anlattık.
Standart kitap ölçüleri nelerdir?
Türkiye’de en sık karşılaşacağınız kitap ebatları aşağıdaki tabloda. Ölçülerde ilk sayı genişliği, ikinci sayı yüksekliği gösterir.
| Ölçü | Kullanıldığı kitaplar | Not |
|---|---|---|
| 13,5 × 21 cm | Roman, öykü, şiir, deneme, anı | En yaygın ölçü. Teklif formunda ilk sıradadır. |
| 13,5 × 19,5 cm | Roman ve öykü | 13,5 × 21 ile aynı genişlikte, 1,5 cm daha kısa. Elde daha küçük durur. |
| A5 (14,8 × 21 cm) | Deneme, anı, kişisel gelişim, kurum yayınları | Uluslararası A serisinden, A4’ün yarısı. 13,5 × 21’den 1,3 cm geniş. |
| 16 × 24 cm | Akademik kitap, ders kitabı, tez | Dipnot, tablo ve uzun satırlar için geniş sayfa. |
| A4 (21 × 29,7 cm) | Çalışma kitabı, görselli kitap, katalog | Büyük görsel ve geniş tablo için. Okuma kitabına büyük gelir. |
Bu ölçülerin dışında da kitap basılır. Kare ya da yatay bir çocuk kitabında, fotoğraf kitabında veya özel bir anı kitabında ölçüyü kitabın içeriği belirler. Tablodaki ölçülerin hepsinde ve özel ebatta kitap basımı yapıyoruz.
Roman ölçüsü kaç cm olmalı?
Roman için en yaygın ölçü 13,5 × 21 cm’dir. Okur bu ölçüye alışkındır; kitap elde rahat durur, uzun okumada bileği yormaz. Kitapçı rafında da öteki romanların arasında yadırganmaz.
Daha küçük bir kitap istiyorsanız 13,5 × 19,5 cm de kullanılan bir roman ölçüsüdür. Genişlik aynı kalır, sayfa 1,5 cm kısalır. Sayfa başına düşen satır azaldığı için aynı metin bu ölçüde biraz daha fazla sayfa tutar. Bu ölçü teklif formunun listesinde yer almıyor; mesajınıza yazmanız yeterli.
Şiir kitabı hangi ölçüde basılır?
Şiir kitaplarında da 13,5 × 21 cm yaygındır. Burada belirleyici olan dizelerin uzunluğu. Sayfaya sığmayan dize alt satıra kırılır ve şiirin sayfadaki düzeni bozulur.
Uzun dizeli şiirleriniz varsa A5 daha rahat bir genişlik verir. Kısa dizeli şiirlerde 13,5 × 21 yeter. Dizgi ve kapak tarafını şiir kitabı basımı sayfasında anlattık.
A5 kitap ölçüsü kaç cm?
A5, 14,8 × 21 cm’dir (148 × 210 mm). Uluslararası A serisi kâğıt ölçülerinden biridir ve bir A4 sayfanın tam yarısıdır.
Word’ün sayfa boyutu listesinde hazır geldiği için dosyasını kendisi hazırlayan yazarlar için kurması kolay bir ölçü. 13,5 × 21 ile yan yana koyduğunuzda yükseklik aynıdır, A5 biraz daha geniştir. Satıra birkaç harf daha sığar, sayfa sayısı bir miktar azalır. Deneme, anı, kişisel gelişim kitaplarında ve kurum yayınlarında sık görülür.
A5 kitap baskısı için teklif formundaki ebat listesinden A5’i seçmeniz yeterli.
16 × 24 kitap ölçüsü kimler için uygun?
16 × 24 cm, akademik kitap, ders kitabı ve kitaplaştırılan tezler için sık seçilen ölçüdür. Bu kitaplarda dipnot, kaynakça, tablo ve şekil çoktur. Geniş sayfa bunları puntoyu küçültmeden yerleştirmeye izin verir. 13,5 × 21’de geniş bir tabloyu sığdırmak için sayfayı yan çevirmek gerekebilir, 16 × 24’te buna daha az ihtiyaç duyarsınız.
Tezinizi üniversiteye teslim edecekseniz ölçüyü enstitünün yazım kılavuzu belirler. Aynı tezi kitap olarak yayımlarken 16 × 24 iyi bir seçimdir. Ayrıntılar akademik kitap basımı ve tez yazım ve baskısı sayfalarında.
A4 ölçüsünde kitap basılır mı?
Basılır. A4 (21 × 29,7 cm) çalışma kitabı, görselli kitap ve katalog gibi büyük sayfa isteyen işlerde kullanılır.
Okuma kitabı için büyük kalır. Elde tutmak yorar; tek sütunlu metinde satırlar uzar ve göz bir sonraki satırın başını bulmakta zorlanır. A4’te uzun metin varsa iki sütunlu düzen okumayı kolaylaştırır.
Kitabınız için doğru ölçüyü nasıl seçersiniz?
İlk ölçüt kitabın türüdür. Ardından ölçünün sayfa sayısına ve maliyete etkisine bakılır.
Tür ve okurun beklentisi
Okur, romanı ve ders kitabını farklı boylarda görmeye alışkındır. Romanı 16 × 24 basarsanız kitap rafta ders kitabı gibi durur. Tablolu bir tezi 13,5 × 21’e sığdırmaya çalışırsanız sayfalar sıkışır. Kararsızsanız kendi türünüzden beğendiğiniz birkaç kitabı cetvelle ölçüp onlara yakın bir ölçü seçin.
Ölçü değişince sayfa sayısı da değişir
Aynı metin küçük sayfada daha çok, büyük sayfada daha az sayfa tutar. Word’de A4 olarak yazdığınız dosyanın sayfa sayısı kitabın sayfa sayısı olmaz. Kitabın gerçek sayfa sayısı ölçü, punto, satır aralığı ve kenar boşlukları belli olunca ortaya çıkar.
Sayfa sayısı da kâğıt miktarını ve kapak sırtını belirler. Bu yüzden ölçüyü mizanpaj başlamadan seçin. Ölçü sonradan değişirse sayfalar baştan dizilir; hazır sayfaları büyütüp küçültmek puntoyu ve kenar boşluklarını bozar.
Kâğıt kullanımı ve özel ebat
Kitap sayfaları büyük kâğıt tabakalarına toplu olarak basılır, sonra kesilir. 13,5 × 21 gibi yaygın ölçüler tabakaya verimli yerleşir ve fire az kalır. Tabakaya iyi oturmayan özel bir ölçüde artan kâğıt kesilip atılır, bu da maliyeti yükseltebilir.
Özel ölçü düşünüyorsanız teklif isterken ölçüyü yazın. Tabakaya nasıl yerleştiğine bakıp size söyleriz.
Görseller ve tablolar
Fotoğraf, harita, grafik ya da geniş tablo içeren kitaplarda dar sayfa görselleri küçültür ve ayrıntı kaybolur. Görseller kitabın ana parçasıysa 16 × 24 ya da A4’e bakın. Metnin arasında birkaç görsel varsa ölçüyü metne göre seçmek yeterli olur.
Kapak ölçüsü ve sırt genişliği nasıl belirlenir?
Karton kapaklı bir kitapta ön kapak, iç sayfalarla aynı net ölçüdedir; 13,5 × 21 cm bir kitabın ön kapağı da 13,5 × 21 cm’dir. Sert kapaklı (ciltli) kitaplarda kapak kartonu iç sayfalardan biraz taşar. Bu ölçüyü cilt türüne göre matbaa verir.
Kapak dosyası tek parça hazırlanır: arka kapak, sırt ve ön kapak yan yana durur. Sırt genişliği sayfa sayısına ve kâğıdın kalınlığına bağlıdır. Aynı sayfa sayısı ince kâğıtta ince, kalın kâğıtta belirgin şekilde kalın bir sırt verir. Bu yüzden sırt için her kitaba uyan sabit bir formül yoktur; sayfa sayısı ve kâğıt kesinleşince kitabınıza göre hesaplanır.
Net kesim ölçüsü ile taşma payı arasındaki fark nedir?
Net kesim ölçüsü, kitabın kesimden sonraki son ölçüsüdür. Taşma payı ise sayfa kenarına kadar uzanan görsel ve zeminler için bu ölçünün her kenarına eklenen 3 mm’dir. Kesimde küçük bir kayma olursa kenarda beyaz şerit kalmasını önler.
13,5 × 21 cm bir kitapta dosya taşmayla birlikte 14,1 × 21,6 cm olur, 16 × 24 cm bir kitapta 16,6 × 24,6 cm. Dosyanın sayfa boyutu net ölçüye göre kurulur, taşma payı PDF çıkarılırken eklenir. Teklif isterken de net ölçüyü yazın.
Kenar boşlukları ve PDF ayarları dahil ayrıntıları kitap baskı dosyası nasıl hazırlanır yazısında adım adım anlattık.
Kitap ölçüleri hakkında sık sorulanlar
Türkiye’de standart sayılan kitap ölçüsü 13,5 × 21 cm’dir. Roman, öykü, şiir ve deneme kitapları en sık bu ölçüde basılır. Akademik kitaplarda 16 × 24 cm, uluslararası kâğıt ölçüsüyle çalışmak isteyenlerde A5 (14,8 × 21 cm) yaygındır.
İkisinin yüksekliği aynıdır, 21 cm. A5 14,8 cm, öteki 13,5 cm genişliğindedir. Aradaki 1,3 cm satır uzunluğunu ve sayfa sayısını biraz değiştirir; okurun elinde iki kitap birbirine yakın durur.
Değiştirilebilir, ama mizanpajın yeniden kurulması gerekir. Ölçü değişince satırlar ve sayfa sonları kayar, sayfa sayısı değişir. Kapak sırtı da yeni sayfa sayısına göre yeniden hesaplanır. Hazır sayfaları ölçekleyerek yeni ölçüye uydurmak puntoyu ve kenar boşluklarını bozduğu için önerilmez.
Basılır. Kare çocuk kitabı ya da yatay fotoğraf kitabı gibi işlerde özel ölçü kullanılır. Yaygın ölçüler kâğıdı daha verimli kullandığı için özel ölçü maliyeti yükseltebilir; teklif isterken ölçüyü yazarsanız seçenekleri birlikte değerlendiririz.
Ölçüye karar veremediyseniz kitabınızın türünü ve yaklaşık sayfa sayısını WhatsApp’tan yazın ya da teklif formu üzerinden “Karar vermedim” seçeneğiyle gönderin. Ölçüyü birlikte belirleyip teklifi 24 saat içinde iletelim.
Dosyanızı gönderin, teklifi 24 saatte verelim
ISBN ve bandrolden mizanpaja, kapak tasarımından baskıya kadar tüm süreci üstleniyoruz.